امروز : چهارشنبه ٢٨ شهريور ١٣٩٧
 


شماره خبر :٣٥٢٧٦٠ 

 

تاریخ انتشار خبر : 1392/12/20    ا   ١٠:٣٦
بررسی تحلیلی معضل همیشگی تعطیلی بیست روزه کشور در آغاز سال جدید؛ من تعطیلم، پس هستم!

مهدی خانعلی زاده

بحث بر سر میزان تعطیلات نوروز و تبعات آن بر سیستم اقتصادی کشور یکی از موضوعاتی است که هر ساله نسبت به آن اظهارنظرهای گوناگونی صورت می‌گیرد ولی نهایتا به دست فراموشی سپرده می‌شود. سوالاتی نظیر اینکه چرا چهار روز تعطیلی رسمی تبدیل به حدود 20 روز تعطیلی غیررسمی همه نهادها و ارگان‌های دولتی می‌شود، همواره بی پاسخ مانده‌اند.

به طور کلی به نظر می‌رسد که کارمندان دولت از تعطیلی‌های گسترده استقبال می‌کنند و مجموعه‌های دولتی نیز به دلیل فقدان اعتبارات کافی و همچنین دارا بودن جمع کثیری از نیروهای انسانی استخدام شده که عملا کارهای موازی انجام می‌دهند، نیازی به حضور این افراد در محل کار خود نمی‌بینند و به همین دلیل با تعطیلی‌های پیش‌بینی نشده متعدد همراهی می‌کنند. به همین دلیل است که شاید ایران را بتوان تنها کشوری دانست که مبدع تعطیلاتی با عنوان «بین التعطیلین» بوده است!

نگاهی به میزان روزهای تعطیل رسمی در کشورهای مختلف جهان مشخص می‌کند که ایران در این زمینه گوی سبقت را از همگان ربوده و به تنهایی در صدر جدول مناسبت‌های تعطیل در تقویم قرار دارد.

مقایسه تعطیلات مناسبتی در ایران و جهان

ایران

25

ژاپن

15

ایتالیا، نروژ، اتریش

13

فرانسه

12

کانادا، مالزی، کره جنوبی

11

آمریکا، برزیل، پاکستان

10

اسپانیا، استرالیا، آلمان

9

انگلیس

8

چین، روسیه

7

سوئیس

4

هندوستان

3

 

در این زمینه، محاسبات مرکز پژوهش های مجلس تأیید می کند هر روز تعطیلی معادل 1428 میلیارد تومان به اقتصاد ملی زیان وارد می کند. براین اساس 25 روز تعطیلی مناسبتی در سال معادل 36000 میلیارد تومان و 133روز تعطیلی سالیانه معادل 190000 میلیارد تومان خسارت به اقتصاد ملی وارد می کند. گزارش های رسمی نشان می دهد از سال 1358 تا سال 1391 تعداد تعطیلات رسمی کشور رشد 67 درصدی را تجربه کرده است. این محاسبات تأیید می کند که یکی از اصلی ترین بحران های پیش روی اقتصاد ایران بحران در بهره وری نیروی کار و همچنین تعطیلات مکرر است.

 براین اساس نوروز سال 93 نیز با 16 روز تعطیلی (تعطیلات رسمی پنج روز اول فرودین ماه است ولی جمع تعطیلات رسمی و غیررسمی از 29 اسفندماه تا 15 فرودین به طول می انجامد.) معادل 22هزار و 848 میلیارد تومان به اقتصاد ملی ایران زیان وارد می کند. این میزان خسارت دو برابر کل یارانه ای است که دولت برای کمک به بخش تولید در سال 92 در نظر گرفته است. محاسبه ای دیگرکه از سوی یکی از نمایندگان مجلس ارائه شده نشان می دهد هر روز تعطیل معادل 800 میلیارد تومان براقتصاد ایران زیان وارد می کند. براین اساس خسارت ناشی از تطعیلات نوروزی به عدد 12 هزار و 800 میلیارد تومان می رسد. البته عدد 800 میلیارد تومانی به دو سال قبل مربوط است. با این وجود حتی در اینصورت هم خسارت تعطیلات نوروزی بازهم از کل یارانه نقدی 10  هزار میلیاردی کمکی دولت به بخش تولید بیشتر است. در صورتی که میزان تعطیلات تنها 5 روز در نظر گرفته شود میزان خسارت ناشی از این تطعیلات به عدد 7 هزار و 140 ملیارد تومان می رسد.

در روزهای پس از تعطیلی نیز میزان فعالیت کارمندان به اندازه ای پایین می آید که عملا فعالیت یا عدم فعالیت آنها تأثیر قابل توجهی در وضعیت اقتصادی کشور ندارد.

میزان خسارت روزهای تعطیل برای اقتصاد ایران

تعداد روزهای تعطیل

میلیارد تومان

یک روز

1428

25 روز

36000

133 روز (سالیانه)

190000

 

این مساله فارغ از تبعات اقتصادی که برای کشور خواهد داشت، اساسا با فرهنگ کار در دین مبین اسلام هم در تضاد کامل است. در این زمینه حتی رهبر معظم انقلاب هم از زیادی تعطیلات در کشور انتقاد کرده‌اند و خواستار کم شدن تعطیلات در کشور شده‌اند.

 ایشان در خطبه‌های نماز جمعه، در ۱۶ فروردین سال ۱۳۸۱ به تعطیلات زیاد انتقاد کردند و فرمودند: «تعطیلات طولانى و بى‏ دلیل، هیچ منطق عقلایى ندارد... یک تذکّر هم در باب مسائل مربوط به فروردین عرض کنیم: اوّلاً این تعطیلات طولانى و بى‏ دلیل، هیچ منطق عقلایى ندارد. وضع خوبى نیست که اوّلِ سال، روزهاى متوالى - گاهى دو هفته و گاهى بیشتر - همه چرخهاى فعّالیت در کشور از حرکت بیفتد. خلاف مقرّرات هم هست، طبق مقرّرات تعطیلی‌ها محدود است. ما در ایّام سال، تعطیلى زیاد داریم که این به زیان کشور است. در بعضى از کشورهاى دنیا، طبق فهرستى که مشاهده مى‏کردم، همه تعطیلات رسمى در طول سال از پنج، شش روز تجاوز نمى‏کند.

لکن ما تعطیلی‌هایمان بسیار زیاد است. علاوه بر آن هم عدّه‏اى با بى‏توجّهى و بى‏اعتنایى خود به کار، علم، تحصیل و به اشتغالات روزمرّه زندگى و کارهاى ادارى و سازندگى، بر این تعطیلات اضافه هم مى‏کنند؛ آن‏هم در آغاز سال. بالاخره در اوّلِ سال، اوّلِ یک دوره جدید مالى و کارى است. توصیه مؤکّدِ بنده این است که هم مسؤولین و هم آحاد مردم عزیزمان تصمیم بگیرند این تعطیلات را کم کنند. این همه تعطیلاتِ پى‏درپى، زیانهایى به بار مى‏آورد که هر چند در اوّل کار محسوس نیست، لکن نتایج آن براى همه زیانبار است.»

کارشناسان بر این باورند که این مساله حتی دامن مراکز تحقیقاتی و آکادمیک کشور نظیر دانشگاه‌ها، مدارس و حتی حوزه‌های علمیه را هم گرفته؛ تا جایی که عملا از 20 اسفندماه تا حوالی 20 فروردین ماه را نباید در تقویم آموزشی کشور محاسبه کرد که مشخص است این روش به هیچ عنوان نمی‌تواند رویکرد مطلوبی برای سیستم آموزشی ایران در این زمانه باشد.

 

مساله تأسف‌بار در این میان این است که طبق قوانین رسمی کشور، تعطیلات سال نو و ایام نوروز تنها چهار روز است اما در عمل شاهد ارتقای روزهای آن به حدود 15 روز و حتی بیشتر هستیم که با هیچ واکنشی از سوی مسئولان قانون‌گذار نیز مواجه نمی‌شود. تنها راهکار در این زمینه را باید آگاه کردن افکار عمومی از نتایج و تبعات روزهای تعطیل و همچنین اعمال سختگیرانه قوانین صریح کشور دانست که شاید با استفاده از این ابزارها بتوان وضعیت آشفته تعطیلات افسارگریخته کشور را سر و سامانی داد.

نسخه چاپي ارسال به دوست

خروج